Dairesi
Davacı şirketin ani kuruluşundaki % 50 payına sahip olan şirketten vadeli ve dövize endeksli olarak aldığı malın bedelinin vadesinde ödenmemesi nedeniyle yıl sonu itibariyle değerlemeye tabi tutulması üzerine ödenen kur farkı gider olarak yazılamaz. Mal bedelinin örtülü sermaye, ödenen kur farkının
Karar No
1997/2743
Esas No
1997/906
Karar Tarihi
30-06-1997

Danıştay Üçüncü Daire

Davacı şirketin ani kuruluşundaki % 50 payına sahip olan şirketten vadeli ve dövize endeksli olarak aldığı malın bedelinin vadesinde ödenmemesi nedeniyle yıl sonu itibariyle değerlemeye tabi tutulması üzerine ödenen kur farkı gider olarak yazılamaz. Mal bedelinin örtülü sermaye, ödenen kur farkının da örtülü sermaye üzerinden faiz olarak nitelendirilmesi gerekir. İstemin Özeti: Yükümlü şirketin 1995 yılı defter ve belgelerinin incelenmesi üzerine düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak adına re'sen salınan kurumlar, geçici kurumlar ve gelir (stopaj) vergileri ile bu vergilere bağlı olarak kesilen kusur cezalarına karşı açılan davayı; uyuşmazlığın, davacı şirketin ani kuruluşundaki sermayesinin % 50 payına sahip olan (...) Tavukçuluk işletmeleri A.Ş.'den vadeli ve dövize endeksli olarak satın aldığı küspenin satın alma bedelinin örtülü sermaye olarak, ödenen kur farklarının da örtülü sermaye üzerinden hesaplanan faiz olarak nitelendirilip nitelendirilmeyeceğine ilişkin bulunduğu, Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 16 ve 15. maddelerinin birlikte değerlendirilmesinden, örtülü sermaye varlığının kabul edilebilmesinin anılan maddede belirtilen üç koşulun gerçekleşmesine bağlı bulunduğu, davacı şirkten sermayesinin %50 payına sahip olan ... Tavukçuluk işletmeleri A.Ş. bu hisselerin! 31.03.1994 tarihinde satmış ise de her iki şirketin paydaşlarının aynı aileye mensup kişiler olması ve alım satım tarihleri itibariyle sözkonusu hisselerin satılmış olması nedeniyle iki şirket arasında dolaysız bir ilişki bulunduğu, 1994 yılınınilk dört ayında satın alınan küspe bedellerinin bir kısminin 1994 yılında ödenmeyerek 1995 ve 1996 yıllarına sarkmış olması karşısında, bu bedellerin kurumda devamlı olarak kullanılmış olduğunun kabulü gerekmekte ise de kurumlar arasında yasada amaçlanan anlamda nakdi bir borçlanmanın sözkonusu olmadığı, satıcı şirketin bankalardan aldığı döviz kredisi ile yurtdışından ithal ettiği küspeyi normal piyasa koşullarına göre davacı şirkete vadeli ve dövize endeksli olarak satmasından kaynaklandığı, satıcı ve alıcı şirketin aynı koşullarla başka firma ve şirketlerden de küspe alıp sattıklarının dosyanın incelenmesinden anlaşıldığı, bu tür borçlanmaların örtülü sermaye olarak nitelendirilemeyeceği, ayrıca inceleme elemanınca borç ile özsermaye karşılaştırılması emsal kurumlar yerine davacı şirketin dikkate alındığı; oysa borçlanmanın şirketin kendi bünyesinde bir benzeri bulunmadığından davacı şirketin borçlanma tutarı ile öz sermayesi arasındaki oranın emsal bir kurumla karşılaştırılması suretiyle açık bir fazlalık olup olmadığının tespit edilmesi gerektiği, tüm bu değerlendirmelerden olayda örtülü sermaye için öngörülen koşulların gerçekleşmediği sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle kabul ederek cezalı tarhiyatı terkin eden Vergi Mahkemesinin kararının, vergi inceleme raporu ile belirlenen matrah farkı üzerinden yapılan cezalı tarhiyatın yerinde olduğu ileri sürülerek bozulması istemidir. Karar: 5422 Sayılı Kurumlar Vergisi Yasası'nın 16. maddesinde 'Kurumların aralarında vasıtalı, vasıtasız bir şirket münasebeti veya devamlı ve sıkı bir münasebet bulunan gerçek ve tüzel kişilerden yaptıkları istikrazlar, teşebbüste devamlı olarak kullanılır ve bu istikrazlarla kurumun öz sermayesi arasındaki nispet emsali kurumlardakine nazaran bariz ve farklılık gösterirse mezkur istikrazlar örtülü sermaye sayılır' hükmü yer almıştır. . Dava konuşu olayda, davacı şirketin sermayesinin % 50 payına sahip olan ... Tavukçuluk işletmeleri A.Ş.'den vadeli ve dövize endeksli olarak satın aldığı küspenin satın alma bedelinin örtülü sermaye olarak kabul edilmesi ve ödenen kur farkının da örtülü sermaye üzerinden hesaplanan faiz olarak KVK' nın 15. maddesi gereğince gider yazılamayacağından hareketle matrah fırka hesaplanmıştır. Uyuşmazlığın çözümü, KVK' nın 16. maddesindeki şartların yükümlü şirket açısından gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesine bağlıdır. Olayda yükümlü şirket... Tavukçuluk işletmeleri A.Ş.'den mal alışlarım 1994 takvim yılının ilk dört ayında yapmıştır. Borcun bir kısmı 1994 yılında, bir kısmı 1995 yılında ödenmiş, kalan borç tutar 31.12.1995 tarihinde değerlemeye tabi tutularak 1996 yılma devredilmiştir. 31.12.1995 tarihinde tahakkuk ettirilen 47.744.340.509 lira kur farkı şirket kayıtlarında finansman giderleri hesabına intikal ettirilmiştir. Tavukçuluk işletmeleri A.Ş.... Yatırım A.Ş.'nin % 50 hissesine sahip ortağı olduğu gibi, bu şirkete doğrudan mal satan bir şirket de olduğundan her iki şirket arasında vasıtasız bir şirket münasebeti ve sıkı bir iş ilişkisi mevcuttur. 1994 yılında (....) Tavukçuluk İşletmeleri A.Ş.'den vadeli ve dövize endeksli olarak satın alınmış olan küspenin bedeli (yani mal mukabili yapılan borçlanma) 1994 ve 1995 yıllarında ödenmeyip büyük bir kısım 1996 yılma devredilmiştir. Danıştay'ın verdiği çeşitli kararlarda, istikrazın teşebbüste bir hesap döneminde kullanılmış olması, kanundaki devamlılık unsurunun oluşması yönünden yeterli görülmüştür. Esasen kanunda yazılı dolaysız ilişkinin varlığı ve istikrarın uzun süreli kullanılması hafinin mevcudiyeti vergi mahkemesince de kabul edilmiş olup, istikrazlarla kurumun öz sermayesi arasındaki nispetin emsali kurumdakilere nazaran bariz bir farklılık gösterip göstermediği yolunda emsal kurum araştırması yapılmaması nedeniyle tarhiyat kaldırılmış bulunmaktadır. Dosyanın incelenmesinden (...) Tavukçuluk işletmeleri A.Ş.'nin 1994 yılında çeşitli haciz uygulamalarına muhatap olduğu, 1994,1995 ve 1996 yıllarında devamlı zarar beyan ettiği, 1994 yılının ilk dört ayında elinde bulunan malları (...) Yatırım A.Ş.'ye devrettiği yükümlü şirketin de, bu malların bir kısmım dövize endeksli, bir kısmım da TL. karşılığı peşin olarak sattığı anlaşılmaktadır. Her işletmenin uğraş konusunun, sermaye yapısının ve aktif kıymet unsurlarının değişkenliği, Pazar ortamı, ortaklarının sayışı ve buna benzer durumlar dolayısıyla emsal kurum mukayesesi yapmak her zaman anlamlı sonuçlar vermeyebilir. Örtülü sermayenin belirlenmesi hakkında inceleme yapılan kurum yönünden bir değerleme yapmak gerektiğinde, yapılan borçlanmanın öz sermayeye oranının ticari hayatın normal icaplarına uyup uymadığına bakılması ve bu mukayesenin kurumun kendi bünyesinde yapılması daha makul ve uygun düşmektedir. Hal böyle olunca, diğer şartların tümüyle bulunduğu yolunda yapılmış ve örtülü sermayenin varlığım açıkça ortaya koyan tüm tespitleri yok kabul ederek yasa hükmünün uygulanma olanağım ortadan kaldıran bir yoruma gidilmesi kabul edilemez. Diğer taraftan olayda, inceleme elemanınca işletmenin bünyesinde yapılan değerlendirme neticesinde ulaşılan sonuç, yasanın aradığı bir diğer koşulu, yani borçlanılan tutarla özsermaye arasında ticari hayatın normal koşullarına göre mutad olmayan oranda bariz bir fark yaratıldığım açıkça ortaya koymuştur. Bu nedenle yükümlü kurumun vadeli olarak küspe satın alma yöntemi ile aynı aileye mensup kişilere ait (...) Tavukçuluk işletmeleri A.Ş.'ye dövize endeksli borçlanmasının örtülü sermaye olarak kabul edilmesinde yasaya aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin kabulü ile Vergi Mahkemesi kararının bozulmasına oyçokluğu ile karar verildi. AYRIŞIK OY: Temyiz konuşu mahkeme kararında yeralan gerekçeler karşısında temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği görüşü ile karara katılmıyoruz

 
Ücretsiz üyelik
Şifremi Unuttum
USD
Euro
Üfe & Tüfe Oranlarını görmek için aşağıdaki excel ikonuna tıklayınız.

*Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileridir.​

ÜFE & TÜFE
Endeks Arşivi

Excel Dokümanı
     
  Copyright ® 2013 Esenlik Yeminli Mali Müşavirlik Ltd. Şti. Web Tasarımı